HİJYEN EĞİTİMİ YÖNETMELİĞİ
Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı: 05.07.2013/28698
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; gıda
üretim ve perakende iş yerlerinde, insani tüketim amaçlı sular ile doğal
mineralli suları üreten iş yerlerinde ve insan bedenine temasın söz konusu
olduğu temizlik hizmetlerinin verildiği iş yerlerinde çalışanlara yönelik hijyen
eğitimi programlarının planlanmasına, eğitimlerin verilmesine,
iş yeri sahibinin, işletenlerin ve çalışanların bu konudaki sorumluluklarına,
bu iş yerlerinde çalışmaya engel bulaşıcı hastalıkların ve cilt hastalıklarının
belirlenmesine ve bu hastalıkların iyileşme hâlinin tespitine ilişkin usul ve
esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik aşağıda
belirtilen iş kollarını kapsar:
a) Gıda
üretim ve perakende iş yerleri.
b) İnsani
tüketim amaçlı sular ile doğal mineralli suların üretimini yapan iş yerleri.
c) Kaplıca,
hamam, sauna, berber, kuaför, dövme ve pirsing yapılan yerler, masaj ve
güzellik salonları ve benzeri yerler.
ç) Otel,
motel, pansiyon ve misafirhane gibi yerler.
d) Komisyon
tarafından hijyen eğitimi verilmesi uygun görülen diğer iş kolları.
(2) Bu
Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki
Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamındaki iş yerlerinde çalışan kişiler için
mecburi olan gıda hijyeni eğitim konularını kapsamaz.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 24/4/1930
tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 127 nci maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a)
Bakanlıklar: Gıda, Tarım ve Hayvancılık, İçişleri, Milli Eğitim ve Sağlık
Bakanlıklarını,
b) Belge:
Hijyen eğitimlerini alan kişilere Genel Müdürlüğe bağlı öğretim kurumlarınca
verilen kurs bitirme belgesini,
c) Eğitim:
Halk sağlığının korunması amacıyla, her iş koluna uygun olarak verilecek hijyen
eğitimini,
ç) Genel
Müdürlük: Millî Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğünü,
d) Hijyen:
Her iş kolunun özelliğine göre çalışanın kendisinin ve halkın sağlığını
tehlikeye sokmayacak biçimde hizmet vermesini sağlamak amacıyla yapılacak
uygulamaların ve alınan temizlik önlemlerinin bütününü,
e) Komisyon:
Eğitimleri planlamak üzere Genel Müdürlük bünyesinde oluşturulan komisyonu,
f) Perakende
iş yerleri: Ana dağıtım merkezleri, hazır yemek hizmeti, iş yeri ve kurum
yemekhaneleri, restoranlar ve diğer benzeri gıda hizmetlerinin sunulduğu yerler,
dükkânlar, toptan satış yerleri, süpermarket dağıtım merkezleri dâhil olmak
üzere son tüketiciye satış ve dağıtım noktasında gıdanın işlenmesi, muameleye
tabi tutulması veya depolanması ve benzeri hizmetlerin verildiği iş yerlerini
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Belge Verilmesi, Hijyen Eğitimi, Komisyon Kurulması ve Eğitimlerin
Planlanması
Belge alan kişilerin çalıştırılması
MADDE 5 – (1) Bu Yönetmeliğin kapsadığı iş
yerlerinde, Genel Müdürlük tarafından verilen belgeye sahip olmayan kişiler
çalıştırılamaz. İş yeri sahipleri ve işletenleri, çalışanlarının hijyen eğitimi
almasından ve belgeli olarak çalıştırılmasından birinci derecede sorumludur.
Bizzat çalışmaları durumunda iş yeri sahipleri ve işletenleri de bu eğitimi
almaya mecburdur.
Eğitimlerin veriliş şekli
MADDE 6 – (1) Eğitimler, Genel Müdürlüğe
bağlı öğretim kurumları tarafından verilir. İş yeri sahipleri ve işletenleri,
komisyonca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bu eğitimleri çalışanlarına
kendi imkânlarıyla da verebilir.
(2) Genel
Müdürlük, iş kollarının özelliğine göre komisyonca belirlenen eğitim
içeriklerinin eğitim formatına uygun olarak ülke genelinde verilmesini sağlar.
Eğitimler sekiz saatten az olamaz.
(3) Genel
Müdürlüğe bağlı öğretim kurumlarınca, katılımcılara eğitim sonunda e-yaygın
sistemi üzerinde kurs bitirme belgesi verilir. Belgeler, kişi hizmet verdiği
sürece geçerli kabul edilir.
(4) Genel
Müdürlük, eğitim ile ilgili yapacağı masrafları karşılamak üzere eğitime
katılanlardan ücret talep edebilir. Kurslarda, uygulama yapılması gerekir ise
uygulama sırasında kullanılabilecek şahsi malzemeler katılımcılar tarafından
tedarik edilir.
Komisyon kurulması, komisyonun
çalışma usul ve esasları
MADDE 7 – (1) Genel Müdürlük bünyesinde,
eğitimlerin planlanması için iş kollarının gruplandırmasını yapmak, iş
kollarının yapısına uygun olarak eğitimleri planlamak ve iş kollarının durumuna
göre eğitim içeriğini belirlemek üzere bir komisyon kurulur.
(2)
Komisyon, Genel Müdürlük tarafından görevlendirilen bir üyenin başkanlığında
aşağıdaki üyelerden oluşur:
a)
Bakanlıklarca görevlendirilecek birer üye.
b) Sağlık
Bakanlığınca belirlenecek bir tıbbi mikrobiyoloji uzmanı, bir enfeksiyon
hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji uzmanı, bir halk sağlığı uzmanı, bir deri
ve zührevi hastalıkları uzmanı.
c) Gıda,
Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca belirlenecek bir veteriner hekim ve bir gıda
mühendisi/ziraat mühendisi (gıda veya süt bölümü mezunu).
ç) Türkiye
Odalar ve Borsalar Birliği ile Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonundan
birer temsilci.
(3) Komisyon,
iş kollarının gruplandırmasını yaparak iş koluna göre eğitim konularını ve
sürelerini; eğitimlerin, iş yeri sahiplerince veya işletenlerince verilmesi
durumunda ise eğitimlere ve belgelendirme işlemlerine ait usul ve esasları
belirler.
(4) Komisyon
yılda en az bir kez toplanır. Kararlar, salt çoğunlukla alınır.
(5)
Komisyonun sekretarya hizmetleri Genel Müdürlükçe yürütülür.
Eğitim konuları
MADDE 8 – (1) Eğitimlerin içerikleri, hijyen
ilkelerine uyulmaması sebebiyle halk sağlığı açısından risk oluşturduğu bilinen
virüslerin, bakterilerin, parazitlerin, mantarların ve diğer enfeksiyon
etkenlerinin genel özelliklerini, bulaşma yollarını, hangi iş kolunda nasıl
bulaşmalar olabileceğini veya halk sağlığının nasıl tehdit göreceğini, hastalık
belirtilerini ve korunma yollarını ihtiva edecek şekilde komisyonca belirlenir.
(2)
Eğitimlerin içeriğinde, iş kolunun özelliğine göre hijyen ve temizlik ilkeleri
ile komisyonca bilgi verilmesinde fayda görülen başka etkenler ve konular da
yer alır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Çalışmaya engel teşkil eden
hastalıklar
MADDE 9 – (1) Aşağıda belirtilen hastalıkları
bulunanlar iyileşme hâlini/bulaştırıcılığın olmadığını raporla belgeleyene
kadar bu Yönetmelik kapsamındaki iş yerlerinde çalışamaz ve çalıştırılamazlar:
a) Gıda ile
taşınabilen bir hastalığı olan veya bu hastalığın taşıyıcısı durumundaki
kişiler ile ishali bulunanlar.
b) Vücudun
görünür kısımlarında açık/enfekte yara, deri enfeksiyonu ve benzeri halkta
tiksintiye yol açabilecek deri lezyonları bulunanlar; cüzzam, frengi ve verem
hastalığına yakalananlar.
c) 30/5/2007
tarihli ve 26537 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bulaşıcı Hastalıklar
Sürveyans ve Kontrol Esasları Yönetmeliğinde yer alan, hijyen ilkelerine
uyulmadığı durumlarda halk sağlığı açısından problem oluşturabilecek hastalığı
bulunanlar.
(2)
Çalışanlar, hastalıkları konusunda işverene bilgi vermekle yükümlüdür.
İyileşme hâlinin belirlenmesi
MADDE 10 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında
bulunan iş yerlerinde çalışmaya engel hastalığı bulunanlar, hastalıklarının
iyileştiğini/bulaştırıcılığın olmadığını gösteren tabip/uzman tabip raporunu
ibraz etmeleri durumunda çalışabilir veya çalıştırılabilirler.
Denetim ve müeyyideler
MADDE 11 – (1) Her iş kolunun izin, onay,
kayıt, ruhsatlandırma ve benzeri hizmetlerini yürüten Bakanlık veya mahalli
idare, bu Yönetmelikte belirtilen iş yerlerinin, 5 inci, 9 uncu ve 10 uncu
maddelerde belirtilen yükümlülükleri yerine getirip getirmediğini denetler. Bu
maddelerde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyenler hakkında, durumu bu
maddelere uygun bulunmayan çalışanların her biri ayrı ayrı aykırılıklar olarak
değerlendirilir ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 282 nci maddesine
göre işlem yapılır.
Eğitim hazırlık süreci
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında
bulunan iş yerlerinin sahipleri ve işletenleri, Yönetmelik yürürlüğe girdikten
sonraki bir yıl içinde çalışanlarının Yönetmelikte belirtilen eğitimleri
almalarını sağlar.
Yürürlük
MADDE 12 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 13 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve
Hayvancılık, İçişleri ve Sağlık Bakanları yürütür.
